Een kiem kan maar zo gezond zijn als het zaad zelf. Zaden van FRESH SPROUTS worden gekocht bij Europa’s toonaangevende leverancier van kiemzaden. Mijn leveranciers garanderen het kiempercentage van de zaden.

Wanneer ik de zaden ontvang, neem ik zelf ook een monster voor een kiemkrachttest. Pas als ik tevreden ben, zal ik de zaden gaan verkopen. Daarna herhaal ik de kiemtest van de zaden elke maand. Ik doe dit om ervoor te zorgen dat je altijd zaden met een hoge kiemkracht bij mij koopt.

Het kan echter voorkomen dat de omstandigheden tijdens het transport naar jou de zaden hebben aangetast. Of misschien geeft je kweek een onverwacht laag kiempercentage. Neem gerust contact met me op, zodat ik je kan helpen de reden te achterhalen of je aankoop kan compenseren.

Wanneer je je kiemzaden koopt, zijn ze van nature droog en dus slapend. Je doorbreekt de rustperiode en start de ontkieming door de zaden te weken in schoon, koel drinkwater in een volledig schoon glas.

Elk type zaad heeft een andere inweektijd nodig. Je kunt de inweektijd zien op je FRESH SPROUT zaadzakjes.

Het is belangrijk dat je de aanbevolen inweektijd in acht neemt. Als de zaden te kort staan, zullen ze niet genoeg water opnemen en ongelijkmatig of helemaal niet ontkiemen.

Als de zaden daarentegen te lang in water liggen, beginnen ze te gisten. Het is net zo slecht voor je zaden als te kort weken. Je kunt daar meer over lezen in de volgende sectie.

Er kunnen drie redenen zijn voor schuimvorming in het glas dat je gebruikt om de zaden in te weken:

1) Het glas was niet helemaal schoon voordat je de zaden liet weken. Het is heel belangrijk dat je het glas wast met een volledig schone spons of borstel, die je alleen gebruikt voor je glas om te weken en voor het kiembakje. Zo breng je geen ongewenste bacteriën over op je zaden.

2) Insecten kunnen je glas hebben ‘bezocht’ tijdens het weken. In dit geval moet je de zaden weggooien.

3) Als de zaden te lang worden geweekt, gaan ze gisten. Het is erg ongezond voor de zaden en zal het vermogen van de zaden om te ontkiemen vernietigen. Je kunt de optimale inweektijd zien op alle zaadzakjes van FRESH SPROUTS. De aanbevolen tijden gelden echter alleen voor zaden in deze winkel.

4) Het glas is te heet, waardoor de zaden gaan gisten. Het glas moet in de schaduw op de keukentafel worden gezet. Dezelfde plek waar je ook je kiemcontainer zet.

Je kunt proberen om zaden te kweken die een beetje schuim op het water hebben gehad. Je moet echter wel heel goed spoelen na het weken en ervoor zorgen dat de zaden/scheuten niet bederven in het kiembakje.

Het is heel ongebruikelijk dat je kiemen die zijn gekweekt uit zaden van hoge kwaliteit daadwerkelijk gaan schimmelen. Vaak zijn de schimmels wortelharen – penwortels – vertakte wortels. Kiemen met wortelharen zijn: Radijs, Broccoli, Koolzaad, Zonnebloem, Boerenkool, Kool, Maïs.

Wortelharen zijn zeer dichte wortels die er verwarrend uitzien als witte schimmel. Ze zijn vooral duidelijk vanaf dag 2-4 van de teelt. Wortels met wortelharen kunnen worden gegeten zolang ze wit zijn en een duidelijke geur van verse groenten hebben.

Je kunt controleren of het wortelhaar is door te kijken naar:

• Zijn je gekiemde zaden van goede kwaliteit en zijn ze compleet met hele doppen?
• Liggen de zaden in een gelijkmatige laag in de kiemplant zodat het water weg kan lopen?
• Is je sprouter schoongemaakt met een volledig schone spons/borstel, zodat je geen schimmels en bacteriën hebt overgebracht naar de container?
• Ruiken je spruiten fris – zij het sterk naar verse groenten?

Als je ja kunt knikken op de vier bovenstaande punten, dan is de schimmel met 99% zekerheid geen schimmel maar wortelhaar.

Ziekte in de kiemplant kan twee oorzaken hebben:

• De sprouter is niet goed schoon voordat je begint met kweken.
• De sprouter is zelfgemaakt van een materiaal dat niet geschikt is voor de constante invloed van vocht.
• De zaden zijn niet gesorteerd voordat je met de teelt begon.

Als je de eerste twee punten onder controle hebt, is het de kunst om de zaden te controleren. Het is belangrijk dat je de zaden controleert en sorteert voor/na het weken. Verwijder altijd beschadigde zaden. Zaden kunnen gemakkelijk verschillende kleuren hebben en gezond zijn, maar als een zaadje helemaal zwart en verzonken is, moet het verwijderd worden.

Sorteren is belangrijk omdat zieke zaden tijdens de groei gaan rotten. Dit creëert een slecht milieu in de spruitenbak, waardoor anders gezonde spruiten worden geïnfecteerd.

Zelfs in de beste zaadmengsels zullen er altijd een paar gebroken of beschadigde zaden zitten. Controleer daarom altijd voor/na het weken.

Schimmel – niet de hierboven genoemde wortelharen – in de kweekbak wordt veroorzaakt door slechte hygiëne rond de zaden en de bak. Gelukkig is de oplossing eenvoudig:

• Controleer of je kiemzaden van goede kwaliteit zijn en of ze niet over de datum zijn.
• Zorg ervoor dat je de zaden op de juiste manier bewaart. Ze moeten donker en een beetje koel bewaard worden, maar niet in de koelkast. Als de zaden te koel zijn, zal er zich condens vormen in het zakje – dit zal zeker resulteren in beschimmelde zaden.
• Controleer of de zaden goed ruiken en heel zijn wanneer je ze uitgiet om te weken. Als je een lepel gebruikt voor het doseren, moet de lepel volledig schoon en droog zijn. Vocht in de zaadzak veroorzaakt beschimmelde zaden.
• Controleer of de kiemschaal helemaal schoon is voordat je gaat kweken. Maak het altijd schoon met gewone ongeparfumeerde afwasmiddel en een schone spons/borstel die je alleen voor het bakje gebruikt. Zo breng je geen bacteriën en schimmelsporen over naar je kiembakje.

In het volgende gedeelte laat ik je zien hoe je je kiemer schoonmaakt, zodat je een frisse basis hebt voor succes met de volgende partij kiemen.

Kiemzaden kunnen in principe meerdere jaren meegaan als ze optimaal worden bewaard. De beste manier om gekiemde zaden te bewaren is donker, droog, in een luchtdichte verpakking zonder condensatie bij maximaal 19 °C.

Je zaden zullen altijd proberen te ontkiemen, maar je kunt oude zaden herkennen aan het feit dat alle zaden slecht groeien en alle kiemen ‘foutjes’ in hun bladeren hebben.
Je kunt nog steeds scheuten eten van oude zaden. Het is gewoon veel moeilijker om er gezonde planten van te maken.

Een spruit moet constant licht vochtig zijn, maar hij kan er ook niet tegen om lange tijd direct nat te zijn. Dit komt omdat de spruit net als alle levende planten ademt en dus zuurstof nodig heeft.

Als de spruit te nat is, kan hij niet ademen en stikt hij. Het verschijnt als zwarte bladeren, stengels en/of wortels.

De oplossing is dat je spruiten niet te dicht op elkaar groeien en dat je het kiembakje en de bodem na elke spoelbeurt laat leeglopen.

Het is belangrijk dat er een balans is tussen de grootte van de sproeier en de hoeveelheid spruiten. Als er te weinig scheuten in de pot zitten, drogen de planten gemakkelijk uit en verdorren ze. Als er te veel spruiten zijn, kunnen de spruiten het overtollige vocht en de warmte moeilijk kwijt, waardoor ze gaan rotten en stinken.

Er staat een doseringsoverzicht in alle handleidingen voor kiemgroenten die je bij FRESH SPROUTS koopt. Als je moet kiezen, dan is te weinig spruiten per sproeier beter dan te veel.

Je moet geen spruitjes eten die slecht ruiken. Gooi ze weg en maak je sprouter extra grondig schoon, zodat de volgende lading spruiten een gezonde basis krijgt om goed te groeien – Maak de sprouter indien nodig schoon zoals hierboven beschreven.

Een schone omgeving is de alfa en omega voor je spruiten.

Spruiten zitten van nature vol antioxidanten die het leven en de overleving van de spruit ondersteunen tegen de bacteriën die overal om ons heen zijn. Maar als er te veel bacteriën zijn, kan een spruit ze niet op afstand houden. Dan wordt een spruit ziek.

Daarom is het belangrijk dat je het kiembakje na elke kiemronde wast met een volledig schone spons/borstel die je alleen voor je kiembakje gebruikt en parfumvrije afwasmiddel. Laat het dienblad aan de lucht drogen of droog het met een schone theedoek.

Als je ziektes hebt gehad in je kiemcontainer, moet je deze extra grondig schoonmaken om alle bacteriën weg te halen zoals hierboven beschreven.

Kweek je spruiten voor bladeren in bakken met groeven?

Als de wortels van je spruiten door de groeven in je kiembak naar beneden groeien, kunnen ze een beetje bruin worden op de plek waar ze vastzitten in de groef. Het is geen echt probleem. De voordelen van het vastplakken aan de wortels zijn groter dan de nadelen. Wanneer spruiten rechtop groeien:

• Ze verdampen overtollig vocht gemakkelijker en het zorgt voor een gezondere omgeving rond de spruiten.
• krijgen alle spruiten dezelfde hoeveelheid licht, wat resulteert in een uniforme rijpheid.

Om te voorkomen dat de wortels afbreken tijdens het kweken, moet je voorzichtig spoelen. Plaats indien nodig een beluchter op je kraan.

Als je klaar bent om de rijpe spruiten te oogsten, kun je ook de wortels van onderaf afsnijden. Dan is het gemakkelijk om de spruiten uit het bakje te trekken.

Kweek je bonen, linzen, erwten en kikkererwten in kiembakken met groeven?

Dan ben je waarschijnlijk gefrustreerd dat:

• De wortels groeien snel naar beneden door de kleine groeven.
• Als de wortels eenmaal een dag in de groeven gegroeid zijn, zitten ze vast!
• De wortels worden bruin waar ze vastzitten in de bak.
• Je kunt de spruiten niet uittrekken zonder de wortels te breken.

Er zijn twee trucjes: Je kunt het kiembakje zachtjes schudden elke keer dat je spoelt. Hierdoor rollen ze tussen elkaar in. Zo groeien de wortels niet stevig vast in de groeven.

Of je kunt eerder oogsten. Bonen en kikkererwten mogen maar 1,5 cm lange wortels hebben. Linzen en erwten moeten 0,5-1 cm lange wortels hebben. Als de wortel zo kort is, smaken deze spruiten ook het lekkerst.

Spruiten moeten constant licht vochtig zijn om te kunnen leven. Als je je spruiten ook maar een klein beetje laat uitdrogen tussen het spoelen door, zal de spruit geheel of gedeeltelijk verdorren. Dit maakt de spruit kwetsbaar voor bacteriën… en dan worden ze snel slecht.

Omdat een plant altijd zal proberen te groeien, zelfs als hij ‘verzwakt’ is, zul je zelden zien dat de spruit meteen slecht wordt. Maar het groeit nu onder onnodig moeilijke omstandigheden.

De oplossing is om je kiemen ‘s ochtends en ‘s avonds te spoelen met schoon water en ze te kweken in kiembakken die zorgen voor een goede omgeving.

Weet je niet zeker waarom je spruiten droog worden en verwelken? Dan zijn hier de meest waarschijnlijke redenen voor verlepte spruiten:

• Je spoelt minder dan elke ochtend en avond.
• De spoelingen duren telkens minder dan 10 seconden.
• Er zitten te weinig spruiten in de sprouter.
• De sprouter is niet goed genoeg ontworpen.
• De kiemplant staat in de zon of op de tocht.
• De sprouter staat te dicht bij een oven of radiator.

Als een spruit is uitgedroogd, kan hij niet meer worden gekweekt, maar zal hij in plaats daarvan gaan rotten.

Je krijgt spichtige, kleurloze spruiten als je sproeier te donker staat.

Spruiten met bladeren moeten helder worden gehouden – maar niet in de volle zon – omdat de planten het licht gebruiken om kleur in hun bladeren te vormen. Als een bladspruit in donkere schaduw groeit, zal hij erop wedden meer licht te krijgen door langere, spichtige stengels te laten groeien. De oplossing is om de kiemplant dichter bij een lichtbron te zetten.

Kiemen van erwten, linzen, bonen en kikkererwten moeten daarentegen in de schaduw worden gekweekt, omdat ze moeten worden gegeten voordat ze bladeren vormen.

Je krijgt verlepte, smaakloze spruiten als je ze te lang laat groeien.

Een spruit leeft van de voeding in hun zaad. Het zaad is alleen bedoeld als een startpakket van de natuur. Daarom zit er alleen genoeg voeding in het zaadje om de spruit in leven te houden vanaf het moment dat het begint te ontkiemen tot het een kleine week bladeren heeft gedragen.

Na 5-6 dagen met bladeren is de voeding opgebruikt. De spruit verliest kleur en smaak en verwelkt langzaam. Geniet dus van je spruitjes in je eten als ze klaar zijn om gegeten te worden.

Gebroken spruiten zullen eerder gaan rotten dan dat ze uitgroeien tot knapperige, heerlijke spruiten.

De fijne wortels, stengels en bladeren van een spruit zijn kwetsbaar en breken gemakkelijk. Daarom moeten kiemen ongestoord groeien.

Je kunt dit verkrijgen door zachtjes te spoelen met zachte waterstralen. Beweeg de sprouter ook voorzichtig. Als zaden en spruiten in de container moeten worden verdeeld, laat dan de zachte waterstralen de spruiten bewegen in plaats van je vingers te gebruiken of hard te schudden. Behandel spruiten als je beste vrienden.